De nokversiering is het stuk dat het dak bekroont. Ze sluit de nokstijl van de kap af, beschermt die tegen insijpeling en geeft het dak zijn accent. Te klein, en ze verdwijnt; te druk, en ze overheerst een eenvoudig huis. Zo kiest u maat en stijl, op basis van wat we maken in het atelier in Verdets, bij Oloron-Sainte-Marie, en van wat op onze productpagina’s en de plaatsingspagina staat.
Waarvan is een nokversiering gemaakt?
Al onze nokversieringen worden met de hand geknipt, gevormd en samengevoegd in zink of koper, volgens de technieken van de sierslager. Zink krijgt met de tijd een parelgrijze patina; koper gaat van glanzend roze naar bruin en daarna naar groen. Beide metalen gaan decennia mee zonder onderhoud; we geven 10 jaar garantie tegen corrosie. Hoe u tussen de twee metalen kiest, leest u in Zink of koper: welk metaal kiezen.
In het assortiment loopt de vormentaal van sober tot rijk: één of twee bollen, platte bollen, tolvormige bollen, een holprofiel, een dennenappel, of de modellen met belletjes en acanthusbladeren. De hoogtes lopen van 30 cm (de dennenappel, en de kleine formaten met één bol) tot 180 cm voor de nokversiering met belletjes en acanthus. Daartussen bestaan de meeste modellen in meerdere hoogtes — 40, 50, 70, 80, 90, 110 of 150 cm, afhankelijk van de referentie — zodat ze bij het volume van het dak passen.
De maat: vertrek vanuit het dak, niet vanuit het stuk alleen
Een nokversiering bekijkt men vanaf de straat of de tuin, vaak tegen het licht, op 15 of 30 meter. Die afstand, en de hoogte van de nok, bepalen het formaat — niet alleen de voorkeur voor een model.
- Op een huis zonder verdieping, een schuilplaats of een klein volume (lage nok) blijft een versiering van 30 tot 70 cm goed in verhouding. De dennenappel van 30 cm, een model met één bol of een klein holprofiel volstaat vaak.
- Op een huis met een verdieping zijn formaten van 50 tot 110 cm het gebruikelijkst: twee bollen, twee platte bollen of een ruimere enkele bol houden de schaal van het dak, zonder het te overheersen.
- Op een schuur, een langgerekt boerderijvolume of een groot dak moet u hoger gaan: 100 tot 180 cm, tot het model met belletjes en acanthus. Een versiering van 50 cm lijkt minuscuul op een lange nok.
Als er een windwijzer bovenop komt, reken dan ook die hoogte mee in het geheel. Een goed evenwicht, dat we uitwerken in Hoe kiest u de hoogte van uw windwijzer?, is een nokversiering van ongeveer de helft van de hoogte van de wijzer: wijzer van 115 cm op een versiering van 50 tot 70 cm, wijzer van 155 cm op 80 tot 100 cm. De versiering met belletjes vormt dan een royaal voetstuk voor een groot motief.
De stijl: een accent, geen opgeplakte versiering
De stijl van de nokversiering moet dezelfde taal spreken als het huis en de bedekking. Op een hedendaags dak blijven één of twee bollen, een platte bol of een tolvorm discreet en goed leesbaar. Op een oud gebouw, een herenhuis of een gerestaureerde schuur horen de rijkere modellen — belletjes, acanthus, meer bewerkte holprofielen — thuis. De zeldzamere dennenappel past bij bescheiden volumes en bij daken met een landelijk of tuinkarakter.
Aan het uiteinde van een nok kan een vierzijdige pinakel (35, 50 of 80 cm) een nokversiering vervangen of aanvullen, vooral op een toren, een dakkapel of een zichtbare stijl. En als de nok zelf moet worden onderstreept, liggen onze geslagen nokkammen, verkocht per meter, over de bestaande nok: het motief van de versiering en dat van de fries kiest u dan samen.
De plaatsing, in het kort
De nokversiering wordt aan de kap bevestigd met een draadstang van 12 mm diameter, ingeschroefd in de nokgording. Op een zinken nok wordt de voet gesoldeerd of geschroefd; op pannen of leien maakt de dakdekker een waterdichte kraag. Modellen van meer dan een meter moeten worden afgespannen of op een lange stang bevestigd. Voor werk op hoogte en voor de waterdichtheid raden we plaatsing door een dakdekker aan: wij kunnen hem de maten en aanwijzingen doorgeven, en zijn vragen beantwoorden op 06 71 26 37 92 (maandag tot vrijdag, 9–18 uur). De details staan op de pagina Levering, termijnen en plaatsing.
Bij twijfel: een foto
Elk stuk wordt in het atelier op bestelling gemaakt en binnen 7 werkdagen verzonden (een volledig nieuw motief of een grotere bestelling bevestigen we per e-mail voor de start). Stuur ons een foto van het dak vanaf de straat, met de geschatte nokhoogte, via de contactpagina of naar artisangirouette@gmail.com: wij noemen u de hoogte en het model. Het atelier, 24 rue des Pyrénées in Verdets (64400), is ook op afspraak te bezoeken.